|
Snúningur og vatnsfötuáhrif = möskvasmug.
|
Allan þann tíma sem við höfum starfað, þá hafa sjómenn spurt okkur hver ástæðan geti verið fyrir því þegar oft má sjá að fiskur sem kemur inn í vörpuopið, endar ekki aftur í poka. Þetta á ekki einvörðungu við um uppsjávartogveiðar. Það geta verið margar ástæður fyrir þessu. Ein þeirra er sú að það er togað á of litlum hraða þannig að fiskurinn safnast upp fyrir framan vörpuna en sleppur síðan undan. Þó hefur grunur ávallt leikið á, að þetta geti átt aðrar orsakir.
Eftir því sem fleiri og fleiri byrjuðu að nota Scanmar höfuðlínumæli (flotvörpuskip með slíkan einnig á belg vörpunnar í samspili við toghraðanema í vörpuopi og á belg), þá gátum við byrjað að greina vandann og útiloka þann hluta hans sem snéri að of litlum toghraða. |
Möskvasmug í meðalstórum möskvum gaf okkur vísbendingu. Hvað gerðist þá framar í vörpunni þar sem möskvar eru svo stórir að fiskurinn smýgur auðveldlega gegnum þá?
Við höfðum okkar grunsemdir: Vatnsfötuáhrif og snúningur á vörpunni.
Scanmar hefur notað hallamæla í Toghraða-, Vörpulögunar- og Ristarnemum síðan árið 1985. Það voru sérstaklega Vörpulögunarnemar í vörpuopinu, og Toghraðanemar í belgnum sem gáfu skýrar vísbendingar um að sjávarstreymi og innkoma fiskjar hefði ýmis áhrif á lögun vörpunnar. Okkur var einnig kunnugt um ítarlegar rannsóknir gerðar af þýsku hafrannsóknastofnuninni árið 1985, sem færðu sönnur á vatnsfötuáhrif í flotvörpu.
Við ákváðum því að útbúa nokkrar einfaldar frumgerðir af hallamælum til að gera prófanir á toghlerum, vörpum, pokum, fótreipisbúnaði o. s. frv. Við fundum út að lögun vörpunnar gat breyst mikið með breytingum á sjávarstreymi, toghraða og innkomu fiskjar í vörpuna. Við þróun á nýju nemakynslóð okkar SS4 ScanSense sem eru fjölvirkir nemar, þá tókum við þá ákvörðun að Hallamælingar skyldu byggjast inn sem staðall en ekki einungis sem auka virknimöguleiki. Hallaneminn skyldi þannig verða eigin nemagerð, sem vissulega gæti þó uppfærst á þann hátt að hann virkaði einnig með öðrum möguleikum.
Með þeirri reynslu sem við höfum öðlast á fjórum árum með því að nota snúningsnemann, þá getum við slegið því föstu að Vatnsfötuáhrifin verða oft með þeim hætti að sjór fer að þrýstast út í gegnum opna möskva. Fiskur hverfur síðan út um möskvana með þessu streymi.
Skjámyndin sýnir flotvörpuveiðar á Alaska ufsa, rétt yfir botni á litlu dýpi (150 metra). Varpa og fótreipisbúnaður eru þung og leiða til þess ásamt stuttum vírum, það hlerarnir halla meira en 20 gráður. Breytingin á vörpuhæð er vegna þess að meiri vír hefur verið slakað út til að ná meiri breidd í vörpuopinu. Nemaboxin sýna: (1) festur á höfuðlínu; lítill snúningur, 2 gráður á stjór og 13 gráður fram á við. (2) festur á miðja vörpuna; í bóðu jafnvægi.
Það kom kannski meir á óvart að sjá að "allar" vörpur og vörpupokar hafa þá eiginleika að snúa upp á sig, sem aftur leiðir til þess að sjávarstreymi verður óeðlilegt í gegnum vörpuna og fiskur hverfur út um opna möskva. Snúningurinn getur einnig orðið all verulegur. Sjötíu gráður er ekki óvanalegt. Það hefur sýnt sig að varpan réttir sig af á nýjan leik þegar pokinn fyllist, en mikið af aflanum getur tapast áður en það gerist.
Á þeim vörpum sem við höfum gert tilraunir með, þá höfum við einnig séð að hæð vörpunnar er að jafnaði ólík á hverri hlið fyrir sig. Þetta hefur áhrif á sjávarstreymi aftur eftir vörpunni. Í þessu tilviki kemur Snúningsneminn einnig að mjög góðum notum.